Więcej informacji - kategoria Wiadomości region tarnowski

Region tarnowski to… Kraina Dziesiątek Wydm!

Na północy Polski mamy Krainę Tysiąca Jezior, powszechnie znaną i licznie odwiedzaną przez turystów krajowych i zagranicznych. Mało komu natomiast wiadomo, że na południe od Tarnowa, niemal na granicy dwóch krain geograficznych: Pogórza Karpackiego i Niziny Sandomierskiej znajduje się… Kraina Dziesiątek Wydm! ( nazwa nieoficjalna póki co). Są to wydmy polodowcowe, pochodzące z epoki ostatniego zlodowacenia, a ściślej z okresu sprzed 10-12 tysięcy lat, kiedy ustępował, czyli topniał w tych stronach lodowiec.

Rozstaje dróg w Wałkach pod Tarnowem: jedna prowadzi na Nowe Żukowice, druga do Pogórskiej Woli. Przed sklepem posadowiona przed laty, dawno już nieaktualna tabliczka: ”Piaskownia- 2.5 km”.

Podążamy za tym drogowskazem asfaltową szosą prowadzącą najpierw pod wiaduktem kolejowym, potem kilkaset metrów przez bukowo- dębowo- sosnowy las, dobrze znany wszystkim tarnowskim grzybiarzom. Po ok. 800 metrach trzeba skręcić w prawo, na szeroki leśny dukt, prowadzący do szkółek leśnych , uprawianych przez leśnictwo Skrzyszów. Ten dukt to zarazem granica między dwiema gminami: gminą Tarnów po prawej a gminą Skrzyszów po lewej.

Za szkółkami kolejne kilkaset metrów i jesteśmy oto na terenie dawnej piaskowni. Przez wiele lat wydobywano tu piasek, eksploatując… dawną, prehistoryczną wydmę. Dziś po piaskowni została jedynie nędzna budka, gdzie kiedyś wypisywano kwity dla kierowców, wywożących stąd biało- złocisty piasek z byłej, wielkiej wydmy, jednej z największych w tym rejonie. Miejsce, skąd piasek na potrzeby budowlane wydobywano odzyskała ponownie przyroda: rosną tu teraz gęsto sosny i dziś trudno domyślić się , że niegdyś była tu ta wydma. Nieco dalej niewielkie wzniesienie. Piach kłuje w oczy w oślepiającym słońcu. To właśnie wydma w całej okazałości. Na jej szczycie rosną sosny i świerki, a strome podejście zarastają krzaki jeżyny i rachityczne sosenki. Wkrótce nie będzie po niej śladu, wyrośnie tu dorodny las…

Tymczasem wystarczyłoby usunąć z jej powierzchni ok. pół metrowa warstwę ziemi i odsłonić tę interesującą warstwę prehistorycznego piasku, prastarą wydmę, świadectwo odległej epoki. Tak odsłonięta. mogłaby być nie lada atrakcją turystyczną: przyjemnie byłoby stąpać po wydmie mając świadomość, że niegdyś żyły tu potężne mamuty ( przed laty spod piachu wydobyto tu kości mamuta, w tym potężny jego cios, czyli kieł!) i topiły się w warstwie piachu, żwiru i błota, kiedy padały w tych stronach dyluwialne deszcze, wypłukując i unosząc w koryta potężnych rzek olbrzymie drzewa. To w tamtej epoce w tych właśnie stronach płynął… Dunajec, kierując się w stronę zlewni Wisłoki. Jego kopalną dolinę odkrył przed laty dr Franciszek Pulit, geolog i geograf. Dziś czasami, podczas budowy dróg lub innych ziemnych inwestycji wydobywane są spod powierzchni ziemi drzewa jako tzw.. czarne dęby, na wpół zwęglone kolosy…

Ledwie kilkaset metrów od zarastanej wydmy znajduje się inna jeszcze, prehistoryczna atrakcja wielkiej rangi. To wielki głaz narzutowy z szarego granitu skandynawskiego, zwany przez miejscowych Diablim Kamieniem. Ok. pół miliona lat temu „ przywędrował” w te strony z gór Skandynawii pchany przez olbrzymi lodowiec. „Szedł” takim sposobem przez , bagatela, dwa tysiące lat! Jedyny w Małopolsce, który spoczywa dokładnie w miejscu, gdzie zostawił go lodowiec…

To nie jedyne dwie przyczyny, dla których warto byłoby w tych stronach utworzyć ścieżkę przyrodniczo- edukacyjną „Śladami prehistorii”. Jako że obie atrakcje leżą na granicy obu wymienionych tu gmin, oba te samorządy mogłyby zająć się jej organizacją.

Na terenie samej Pogórskiej Woli znajduje się co najmniej kilkadziesiąt ( od 30 do 50) takich wydm. Tylko nieliczne są zinwentaryzowane, choć dawno o nich zapomniano. Bodaj najbardziej rozpoznawalną jest ta , tuż przy drodze A-4, na której posadowiono pomnik rozstrzelanych tu przez Niemców w 1943 roku polskich patriotów, w tym znanej narciarki Heleny Marusarzówny. W okolicy tej wydmy rosną rachityczne trawy, charakterystyczne dla wydmowego pejzażu.

Takie nagromadzenie wydm pozwała na nazwanie tego subregionu Krainą Dziesiątek Wydm. Szkoda, że dotąd niewykorzystanej dla celów dydaktycznych, poznawczych i turystycznych. Sugerowany tu przez mnie szlak byłby nie lada, dziś znaną nielicznym, turystyczną atrakcją na ogólnopolską skalę…

Reklamy i banery na portalu Tarnów.in - tel. 883 – 787 – 652, kontakt@tarnow.in

Baner

Baner

1 komentarz

1 komentarz

  1. Aga

    21 sierpnia 2017 at 21:07

    Polecam hipsometrię na geoportalu – te formy widać jak na dłoni.

Zabierz głos w dyskusji

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wróć do góry
Advertisment ad adsense adlogger